Płaszcze

Witam!

Dziś mam zamiar powiedzieć co nieco o okryciach wierzchnich. Nie jest to może odpowiednia pora roku, ale zauważyłem, że o płaszczach praktycznie nic jeszcze nie napisałem, toteż zabieram się do naprawiania tego. :)

1. Rodzaj i grubość materiału płaszcza zależy od pory roku, w której zamierzamy go nosić. Jesienne i wiosenne płaszcze będą lżejsze niż zimowe. Najpopularniejszym materiałem jest jednak wełna.

2. Kolor płaszcza zależy głównie od gustu noszącego. Pamiętajmy jednak, że do strojów formalnych obowiązują kolory ciemne: czarny, granatowy i ciemnoszary. Osobiście odradzam płaszcze w kolorze czarnym, ale nie są one żadnym błędem. :) Według etykiety z lat 20., do fraka zawsze należy nosić płaszcz, nawet latem. Od tego czasu zasady nieco się zmieniły, więc możemy sami zdecydować, czy pozostajemy autentyczni, czy zarzucamy tę regułę (nawet ja nie będę się bardzo złościł z tego powodu ;) ). Jeśli wybieramy pierwszą opcję, należy wybrać wykonane z lekkiego materiału okrycie z poniższego podpunktu e).

3. Elementem, który zwiększa formalność płaszcza jest aksamitny, czarny kołnierz. Także inne, wykładane futrem kołnierze są formalne, jednak aksamitny jest najpowszechniejszy.

4. Rodzaje płaszczy:

a) szynel - najbardziej kojarzyć się może z rosyjskimi/radzieckimi żołnierzami, jednak jest to także jeden z najcieplejszych rodzajów okryć wierzchnich. Robiony jest zazwyczaj z grubych materiałów, jest podszyty futrem i ma futrzany kołnierz, a niekiedy i wyłogi. Nie jest wytaliowany. Jest odpowiedni do strojów formalnych. Zazwyczaj jest długi, za kolano.





Nieco mniej formalną odmianą szynela jest British Warm - charakterystyczny płaszcz brytyjskiej armii. Często ma pagony i jest dwurzędowy.



b) płaszcz surdutowy - najbardziej formalny płaszcz. Różni się od surduta-marynarki tylko na tyle, na ile pozwala to na noszenie jednego pod drugim, z reguły nie ma też wyłogów pokrytych jedwabiem. Jest to jedyny poprawny płaszcz do surduta (poza szynelem), a polecany do innych marynarek z odciętymi połami, czyli szwem w talii (frak i żakiet).




Dość podobny do powyższego jest redingot - płaszcz jeździecki, popularny w dziewiętnastym wieku. Jest on mniej formalny od płaszcza surdutowego.






c) paletot - jest to płaszcz nieco mniej formalny od surdutowego. Charakteryzuje się wytaliowaniem dzięki odpowiednio skrojonym boczkom i szwie w talii. Często jest dwurzędowy.





d) inverness - to formalny płaszcz wieczorowy. Istnieje także jego odmiana wiejska, wykonana jednak z mniej formalnych materiałów, np. tweedu. Płaszcz ten nie posiada rękawów - przekształciły się one w charakterystyczne "skrzydła". Często posiada cechy charakterystyczne dla płaszczy wieczorowych, np. klapy wykładane jedwabiem. 






e) peleryna wieczorowa - jedno z poprawnych okryć wierzchnich do fraka. Zapinana jest na broszkę lub łańcuszek, ewentualnie nie zapina jej się. Często ma kontrastującą podszewkę. Peleryna powinna kończyć się na wysokości od kolan do ziemi. :)






f) chesterfield - to po naszemu dyplomatka. :) Jest to płaszcz bez szwu w talii, o długości do kolan, często z aksamitnym kołnierzem. Tradycyjnie jest jednorzędowy z listwą zasłaniającą guziki (jak na poniższej ilustracji po prawej). Nadaje się do strojów formalnych. (Na ostatnim zdjęciu ciekawe zapięcie w płaszczu Księcia Filipa).



g) padok - jeden z płaszczy w ogóle nietaliowanych. Jest jednak nadal poprawny do strojów formalnych.




h) ulster - jest niezbyt formalnym płaszczem, posiadającym jednak dość formalnie wyglądającą pelerynę. Robi się go zazwyczaj z nieformalnych materiałów, np. tweedu. Jest dość podobny do inverness, jednak ma rękawy, a pelerynka to odrębny element. Generalnie nie jest przeznaczony do noszenia ze strojami formalnymi, nie byłby jednak wielkim błędem. :) Uwaga - obecnie ulster to także raczej mało formalny płaszcz podobny nieco do polo.






Oto jednak dość podobny do ulstera "płaszcz operowy" z wyłożonymi jedwabiem klapami, jak najbardziej odpowiedni do fraka.




i) raglan - to luźno leżący, nietaliowany płaszcz stosowany często do fraków.






5. Ciekawe kolory płaszczy - ten punkt będę uzupełniał nowymi znaleziskami. :) Na razie jednak:

a) kamelowy:




b) fioletowy:




c) czerwony (niestety nieduże zdjęcie pana Bowna):

 

To by było na tyle. :) Płaszczy jest jednak wiele rodzajów, więc jeśli ktoś uważa, że powinienem napisać o jeszcze jakimś formalnym płaszczu, niech da mi znać w komentarzu (i poda przy okazji odnośnik do ilustracji). ;)

Pozdrawiam, Dr Kilroy

Spodnie sztuczkowe

Witam!

Dziś powiemy sobie o tradycyjnych formalnych spodniach do stroju dziennego, czyli o spodniach sztuczkowych. Do stworzenia tego wpisu zainspirowała mnie niedawna dyskusja na Forum Bespoke na temat źródłosłowu wyrażenia "spodnie sztuczkowe".

No właśnie - na początek wyjaśnijmy, czym właściwie te spodnie sztuczkowe są. Otóż, jak ustalili po pewnych badaniach użytkownicy forum, jest to określenie na spodnie zrobione z niewielkiego fragmentu beli materiału - tzw. sztuczki. Innymi słowy są to więc spodnie nieprzeznaczone do noszenia w garniturze, jak to powiedzielibyśmy dziś - odd trousers.

Tak więc czemu spodnie sztuczkowe to nie każde spodnie niegarniturowe, np. takie, które nosimy do nieformalnych zestawów? Powód jest następujący (takie jest moje przypuszczenie, acz dość prawdopodobne): gdy termin ten wszedł do użycia, stroje dzienne stanowiły głównie żakiety i surduty, do nich zaś nosiło się (i nadal nosi w razie potrzeby założenia) głównie spodnie w paski, kratki lub inne czarno-białe wzory, a nie w tym samym kolorze, co marynarka, w garniturze. Stąd więc spodnie sztuczkowe oznaczały właśnie spodnie noszone do strojów dziennych, a nie inne, wówczas nieużywane. Ta nomenklatura pozostała w takim stanie do dziś.

Przejdźmy tedy do kwestii, jakie są rodzaje spodni sztuczkowych i kiedy je stosujemy.

1. Spodnie sztuczkowe nosimy wyłącznie za dnia. Stroje wieczorowe to wyłącznie garnitury (za wyjątkiem tropikalnej wersji smokingu).

2. Spodnie sztuczkowe możemy podzielić z grubsza na trzy rodzaje:

a) w paski:



Jest to najbardziej formalna wersja spodni sztuczkowych, a zarazem najbardziej popularna. Teoretycznie można ją stosować zawsze do żakietu czy strollera, ale ja proponuję zakładać je jedynie na bardziej formalne okazje, gdyż na mniej oficjalnych możemy założyć wzory ciekawsze i bardziej oryginalne. ;)

Najbardziej tradycyjnym wzorem na spodnie jest przedstawiony na zdjęciu poniżej, zwany cashmere stripes:



Oto żakiet ze spodniami sztuczkowymi cashmere stripes (ilustracja to link do jej większej wersji, z której można skorzystać egzaminując wzór na materiale):



Deseń ten może być poddany różnym zmianom, ale po dokładniejszym przyjrzeniu się można go rozpoznać pośród zwykłych prążków. Oto różne wariacje na temat cashmere stripes (zdjęcie można powiększyć klikając na nie):





Oprócz cashmere stripes występują również inne inne spodnie sztuczkowe w paski lub prążki. Są nieco mniej formalne, ale raczej nieznacznie. Oto kilka przykładów:




b) w kratkę.




Ta wersja jest mniej formalna, ale o wiele rzadziej spotykana i o wiele, wiele, wiele bardziej różnorodna. Średnio nadaje się na śluby, ale gdy jesteśmy w charakterze gości, jest dopuszczalna, natomiast na pozostałe okazje jest nawet idealna. Oto kilka z wielu przykładów sztuczkowych spodni w kratkę:




Proszę zauważyć dwie rzeczy - po pierwsze: spodnie w kratkę były częściej używane w strojach z XIX w. (to temat na osobny wpis). Po drugie: z tej niewielkiej próbki ilustracji można wywnioskować, że w wieku XX były one używane częściej do mniej formalnych strollerów niż żakietów (to logiczne, biorąc pod uwagę mniejszą formalność spodni w kratkę).

c) w inne wzory:



To najmniej formalna grupa spodni odpowiednich do żakietu i strollera. Najbardziej odpowiednie są na okazje jak wyścigi konne, herbatki u brytyjskich parów itp. Poniżej przykłady: pepita, jodełka oraz flanela (z daleka wygląda na gładką, z bliska jednak ma całkiem ciekawą fakturę - nie jest to mimo to de facto wzór):








To już wszystko, co mam  do powiedzenia na temat spodni sztuczkowych. Jak zawsze jednak staram się uzupełnić tekst o wiadomości czy ilustracje, których można zażądać w komentarzach. ;)

Pozdrawiam, Dr Kilroy